Elektroniczne postępowanie. Jak uzyskać sądowy nakaz zapłaty bez wychodzenia z domu?

Wyegzekwowanie kontraktu na drodze sądowej wielu przedsiębiorcom kojarzy się z długotrwałym i żmudnym postępowaniem wymagającym od nich dużej ilości formalności. Uciążliwościom tym miało zaradzić wprowadzone od 1 stycznia 2010 roku elektroniczne postępowanie upominawcze, nazywane dalej EPU.

Charakterystyka elektronicznego postępowania upominawczego

EPU z prawnego punktu widzenia stanowi postępowanie odrębne na gruncie postępowania cywilnego. Uregulowane zostało w osobnym dziale Kodeksu postępowania cywilnego. Sprawy wnoszone przez EPU rozpatrywane są wyłącznie przez jeden sąd w Polsce – VI Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin-Zachód. Samo rozpoznanie, podobnie jak w zwykłym postępowaniu upominawczym odbywa się na posiedzeniu niejawnym.

Najistotniejszą cechą EPU, jest fakt, że całość postępowania prowadzona jest w sposób elektroniczny. Oznacza to, że wszelkie pisma, wnioski, zaskarżenia itp. strony mogą wnosić w swoim domu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Akta spraw również prowadzone są w formie elektronicznej i w takiej też postaci udostępnianie stronom. Z punktu widzenia uczestników postępowania, taka forma niewątpliwe wiąże się z dużą wygodą i obniżeniem ponoszonych kosztów.

Jakie sprawy mogą być rozpatrywane?

W EPU mogą być rozpatrywane spory pieniężne w których wykonalność roszczenia nastąpiła w okresie ostatnich trzech lat. EPU jest przeznaczone przede wszystkim do spraw względnie prostych, np. sytuacji niezapłacenia przez kontrahenta faktury. W EPU nie ma możliwości dochodzenia sporów niepieniężnych. Z powodów technicznych nie mogą być rozstrzygane także spory o wartości przekraczającej 100 milionów złotych. Ponadto, nakaz zapłaty w trybie EPU nie może zostać wydany, jeżeli doręczenie pozwanemu nakazu miałoby nastąpić poza granicami kraju.

 Jak wszcząć postępowanie?

Wszczęcia postępowania w trybie EPU może dokonać każdy, kto posiada konto w systemie teleinformatycznym e-sąd. Aby skutecznie wnieść pozew w EPU konieczne jest również złożenie kwalifikowanego podpisu elektronicznego, co może stanowić trudność dla osób nie dysponujących możliwością składania tego typu podpisów.

Złożenie pozwu w ramach EPU wiąże się z uiszczeniem opłaty sądowej, której wysokość wynosi 1,25% (to ¼ opłaty sądowej naliczana od 5% wartości przedmiotu sporu) wartości przedmiotu sporu i nie może być mniejsza niż 30 zł. W EPU nie stosuje się przepisów o zwolnieniu od kosztów sądowych. Powód może jednak wnieść o zwrot kosztów sądowych przez pozwanego.

Jak wyglądają wnioski i doręczenia?

Jak wspomniano wcześniej, w EPU całość procedur dokonywana jest w sposób elektroniczny. Oznacza, to że powód wszelkie pisma kierowane do sądu wnosi poprzez system teleinformatyczny. W takiej też formie otrzymywane są pozostałe dokumenty, zarządzenia, decyzje itp. Doręczenie uznawane jest za skuteczne wraz z zalogowaniem się odbiorcy do systemu. Od tego momentu rozpoczyna się także bieg ewentualnych terminów.

Nieco inaczej sytuacja wygląda w sytuacji pozwanego, gdyż ten może wybrać preferowaną przez siebie formę  w jakiej będzie uczestniczył w postępowaniu. Pozew dostarczany jest na jego adres drogą tradycyjną, po czym dokonywany jest wybór. Jeśli zdecyduje o kierowaniu pism w sposób papierowy, pisma te będą skanowane i dołączane w tej formie do elektronicznych akt sprawy.

Wydanie nakazu zapłaty

Do niewątpliwych zalet EPU należy szybkość tej formy postępowania. Nakaz zapłaty wydawany jest przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, po zapoznaniu się z przedstawionym przez powoda materiałem dowodowym. Po wydaniu nakazu zapłaty, pozwany ma możliwość wniesienia sprzeciwu od rozstrzygnięcia. W tej sytuacji nakaz zapłaty traci w całości moc, a sąd przekazuje sprawę do sądu właściwości ogólnej pozwanego.

Jeżeli pozwany nie wniesie sprzeciwu, lub wniesiony przez niego sprzeciw okaże się bezskuteczny, nakaz zapłaty wydany w trybie EPU ulega uprawomocnieniu się i stanowi tytuł egzekucyjny.

Podsumowanie

Elektroniczne postępowanie upominawcze z pewnością wiąże się z wieloma korzyściami dla osób które chciałby w sposób możliwie szybki i prosty uzyskać wyegzekwowanie roszczenia finansowego. Ta forma postępowania ma jednak również swoje ograniczenia i nie będzie stanowić odpowiedniej formy w każdej sytuacji. Z tego powodu, jak w przypadku każdego postępowania sądowego, nieocenioną pomocą może okazać się skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika procesowego – adwokata lub radcy prawnego.