Jaką spółkę wybrać ?

Wielokrotnie przedsiębiorcy stają przed koniecznością prowadzenia działalności w formie spółki. Czy to przekształcenia obecnej działalności gospodarczej czy też utworzenia spółki od podstaw. Powodów takiego stanu rzeczy może być wiele — chęć rozwoju, prowadzenia działalności z innymi osobami na określonych warunkach, optymalizacja podatkowa i wiele innych.

W polskim stanie prawnym wyróżniamy jedną quasi-spółkę zawartą w Kodeksie cywilnym oraz sześć spółek uregulowanych w Kodeksie spółek handlowych. Cztery ze spółek prawa handlowego to spółki osobowe — w ich przypadku to wspólnicy stanowią spółkę i oni za nią odpowiadają osobiście, gdyż spółka osobowa nie posiada osobowości prawnej. Dwie spółki natomiast to spółki kapitałowe. Przy ich zawiązaniu powstaje odrębny podmiot, posiadający osobowość prawną odpowiadający za swoje zobowiązania majątkiem własnym.

Spółka cywilna

Skrajnie odmienna od pozostałych, gdyż w gruncie rzeczy… nie jest do końca spółką. Przy jej zawiązywaniu nie powstaje nowy byt prawny. Spółka cywilna to po prostu umowa prawa cywilnego pomiędzy przedsiębiorcami i to oni prowadzą działalność oraz posiadają firmy.

Spółka jawna (sp.j.)

Podstawowa konstrukcja prawa handlowego. W tym przypadku, w momencie zawiązania spółki powstaje już osobny byt, jednostka organizacyjna. Posiada ona zdolność prawną, może być pozywana oraz pozywać innych, a także zaciągać zobowiązania, nie posiada jednak osobowości prawnej — za jej zobowiązania odpowiadają wspólnicy subsydiarnie, czyli w sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Spółka partnerska (sp.p.)

Spółka, którą zawrzeć może przynajmniej dwóch przedstawicieli wolnego zawodu: adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego.

Podobnie jak spółka jawna nie posiada osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną. Charakteryzuje się tym, że pozostali partnerzy nie odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez któregoś z partnerów wolnego zawodu.

Spółka komandytowa (sp.k.)

Spółka osobowa charakteryzująca się nierówną odpowiedzialnością wspólników za jej zobowiązania. W tej spółce przynajmniej jeden ze wspólników jest komplementariuszem, a przynajmniej jeden — komandytariuszem. Komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem jak na przykład wspólnik spółki jawnej. Komandytariusz odpowiada wyłącznie do wysokości wcześniej ustalonej tzw. sumy komandytowej. Powyżej tej kwoty jego majątek osobisty jest w pełni bezpieczny. Nie posiada osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną.

Spółka komandytowo-akcyjna (S.K.A.)

Spółka osobowa, łącząca cechy spółki komandytowej i akcyjnej. Przynajmniej jeden ze wspólników jest komplementariuszem i odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczeń, a przynajmniej jeden jest akcjonariuszem i nie odpowiada za jej zobowiązania. Ta spółka również nie posiada osobowości prawnej i ma zdolność prawną. Do założenia S.K.A. potrzebny jest kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 50 000 złotych.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.)

Mniej skomplikowana z dwojga spółek kapitałowych. Potrzebny kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 5 000 złotych. W tym przypadku już powstaje osobny byt prawny, odpowiadający sam, swoim majątkiem za swoje zobowiązania. Odpowiedzialność wspólników jest ograniczona do wysokości wniesionych do spółki udziałów (jedynie członkowie zarządu mogą odpowiadać za zobowiązania spółki, jeśli w porę nie zgłoszą wniosku o jej upadłość).

Spółka akcyjna (S.A.)

Bardziej skomplikowany i wymagający rodzaj spółki kapitałowej. Do jego założenia potrzebny jest kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 100 000 złotych, którego wysokość zostaje podzielona na akcje o równej wartości. Każdy posiadacz akcji staje się akcjonariuszem. Akcje spółki akcyjnej mogą być kupowane i sprzedawane na giełdzie. Taką formę najczęściej przybierają największe przedsiębiorstwa.

Prosta spółka akcyjna (P.S.A.)

Stosunkowo nowa spółka prawa handlowego, stworzona głównie z myślą o działalności start-up oraz takiej, która może być nastawiona na pozyskanie finansowania lub poszukiwaniu inwestorów. Spółka jest uproszczoną wersją spółki akcyjnej i zawiera wiele dogodności prawnych takich jak brak koniczności sporządzania badania bilansu przez biegłego rewidenta lub brak konieczności przygotowywania protokołów zgromadzenia wspólników w formie aktu notarialnego.

Powyższe informacje to jedynie ogólne przedstawienie charakteru każdej ze spółek mające na celu przybliżenie ich katalogu obecnego w polskim stanie prawnym oraz wykazaniem najważniejszych różnic między nimi. Kodeks spółek handlowych zawiera wiele uregulowań dotyczących każdej z nich. Wybór jest jednak na tyle różnorodny, że każdy przedsiębiorca zainteresowany taką formą prowadzenia działalności z pewnością znajdzie odpowiednią dla swoich potrzeb. Spółki pod względem wad i zalet wzajemnie się uzupełniają, dlatego nie ma idealnej dla każdego rodzaju działalności. W wyborze odpowiedniej formy działalności może pomóc radca prawny, który specjalizuje się w tego rodzaju działalności.